strona główna
prospekcja lotnicza
prospekcja geofizyczna
prospekcja powierzchniowa
prospekcja geochemiczna
aktualności
odnośniki
 

wprowadzenie
ślady w rzeźbie terenu
zabytki podziemne
wyróżniki
cieniowe
śniegowe i szronowe
zalewowe
glebowe
wegetacyjne
wilgotnościowe
ślady pod wodą
samolot i odbywanie lotów
typy samolotów
lotniska
pogoda i planowanie trasy
wysokości lotu
nawigacja i mapy
sprzęt fotograficzny i technika zdjęciowa
aparaty fotograficzne
obiektywy
filmy
druk zdjęć lotniczych
filtry
technika zdjęciowa
doświadczenia i recepty
trzy filary archeologii lotniczej
doświadczenia polskie
stanowiska archeologiczne w Polsce w fotografii lotniczej Otto Braascha

Wyróżniki wilgotnościowe

Płaskie, drobnoziarniste gleby, o dużej zdolności do magazynowania wody, świeżo obsiane i zawałowane, bezpośrednio po stopnieniu śniegu lub po silnym deszczu, ujawniają w pewnych wyjątkowych wypadkach (i to na bardzo krótko) ukryte pod ziemią zakłócenia. Może do tego dojść np. na początku marca, kiedy wysoko już świecące słońce i świeży wschodni wiatr prowadzą do szybkiego osuszania pól. Może się to zdarzyć też np. w maju, kiedy ostre słońce bardzo szybko osusza ziemię nasyconą wodą po wiosennej burzy. Znajdujące się pod powierzchnią obiekty (mające inną od otoczenia zdolność do gromadzenia wody) ujawniają się wtedy oddając dodatkową wilgoć albo bardzo szybko wysychając na powierzchni, gdzie zachodzi intensywne parowanie. Przez kilka godzin (rzadko przez cały dzień) widoczne są tam ciemne lub jasne pasma wyróżników wilgotnościowych, oznaczające wypełniony rów lub ukryty pod ziemią mur. Jeżeli na powierzchni widoczne są też wyróżniki glebowe, w postaci ciemnego wypełniska humusowego lub jasnych fragmentów zaprawy wapiennej, dochodzi do skombinowania tych dwóch rodzajów wyróżników (glebowych i wilgotnościowych), dzięki czemu powstają szczególnie kontrastowe i wyraźne obrazy. Zdjęcia wyróżników wilgotnościowych najlepiej udają się, gdy się je robi ze słońcem za plecami. Na uzyskanie wyraźniejszych ujęć pozwala czasami umiejętne ustawienie pod słońce, w taki sposób, by wilgoć na powierzchni odbijała światło.

Fosa widoczna jako wyróżnik wilgotnościowy. Pojawia się on po ustaniu dłuższych opadów (a), podczas następującej potem fazy wysychania i wyparowywania; przez krótki czas jest widoczny na powierzchni jak pas wilgotnego humusu (b). Wg R. Christlein i O. Braasch, Das unterirdische Bayern, Stuttgart 1982.

Archeologia Niedestrukcyjna | Fundacja Res Publica Multiethnica i Instytut Archeologii i Etnologii PAN
webmaster