strona główna
prospekcja lotnicza
prospekcja geofizyczna
prospekcja powierzchniowa
prospekcja geochemiczna
aktualności
odnośniki
 

wprowadzenie
ślady w rzeźbie terenu
zabytki podziemne
wyróżniki
cieniowe
śniegowe i szronowe
zalewowe
glebowe
wegetacyjne
wilgotnościowe
ślady pod wodą
samolot i odbywanie lotów
typy samolotów
lotniska
pogoda i planowanie trasy
wysokości lotu
nawigacja i mapy
sprzęt fotograficzny i technika zdjęciowa
aparaty fotograficzne
obiektywy
filmy
druk zdjęć lotniczych
filtry
technika zdjęciowa
doświadczenia i recepty
trzy filary archeologii lotniczej
doświadczenia polskie
stanowiska archeologiczne w Polsce w fotografii lotniczej Otto Braascha

Wyróżniki cieniowe

Nawet minimalne nierówności terenu uwidaczniają się, kiedy ostre ukośne światło pada w ten sposób, że za wzniesieniami powstają cienie, a powierzchnie lekko nachylone w kierunku promieni słonecznych odbijają je. Na gładkich powierzchniach, jakie tworzy krótka trawa czy pokrywa śnieżna, szczególnie ostro zaznaczają się granice między światłem i cieniem, co ułatwia rozpoznawanie nawet najbardziej niepozornych szczegółów, ponieważ trawa czy śnieg przesłaniają zakłócającą teksturę podłoża. Podczas poszukiwań i fotograficznego dokumentowania takich śladów decydującą rolę odgrywają kierunek obserwacji i kąt widzenia. Szczegóły są często najlepiej rozpoznawalne w ujęciu pod światło. Fosy i wały biegnące w różnych kierunkach wymagają z reguły wielu przelotów i zdjęć wykonywanych w różnych porach roku i różnych porach dnia, dzięki czemu poszczególne odcinki tych konstrukcji ukażą się w najlepszym oświetleniu.

Przekrój przez fosę i wał założenia obronnego. Z lewej pada ukośne światło, uwypuklając rzeźbę terenu. Wg R. Christlein i O. Braasch, Das unterirdische Bayern, Stuttgart 1982.

 

Jako typowy przykład posłużyć może odkryty 30 stycznia 1998 roku czworokątny szaniec w Westhausen-Lippach, w okręgu Ostalb w Badenii-Wirtembergii.

 

 

 

Czworokątny szaniec w Westhausen-Lippach, okręg Ostalb, Badenia-Wirtembergia aż do 30 stycznia 1998 r. pozostawał niezauważony przez pracowników służb ochrony zabytków. Odkrycie jego jeszcze nie całkiem zrównanych przez maszyny słabych zarysów na polu "Bienneburg" udało się po spadnięciu śniegu, przy pomocy wyróżników cieniowych. Fot. O. Braasch.

Archeologia Niedestrukcyjna | Fundacja Res Publica Multiethnica i Instytut Archeologii i Etnologii PAN
webmaster