strona główna
prospekcja lotnicza
prospekcja geofizyczna
prospekcja powierzchniowa
prospekcja geochemiczna
aktualności
odnośniki
 

wprowadzenie
ślady w rzeźbie terenu
zabytki podziemne
wyróżniki
cieniowe
śniegowe i szronowe
zalewowe
glebowe
wegetacyjne
wilgotnościowe
ślady pod wodą
samolot i odbywanie lotów
typy samolotów
lotniska
pogoda i planowanie trasy
wysokości lotu
nawigacja i mapy
sprzęt fotograficzny i technika zdjęciowa
aparaty fotograficzne
obiektywy
filmy
druk zdjęć lotniczych
filtry
technika zdjęciowa
doświadczenia i recepty
trzy filary archeologii lotniczej
doświadczenia polskie
stanowiska archeologiczne w Polsce w fotografii lotniczej Otto Braascha

Zabytki podziemne

Nawet kiedy budowla ulega całkowitemu zrównaniu z ziemią, jej pozostałości istnieją w formie zabytku podziemnego. Do tego typu zaliczamy wypełnione fosy, jamy grobowe, doły posłupowe budowli drewnianych, szyby kopalniane i fundamenty. Często są one jedynymi świadectwami ludzkiej egzystencji z czasów tysiące lat przed początkami przekazów pisanych, których pojawienie się zostało przez nas w sposób dość dowolny uznane za oficjalny początek historii. Dla południowych Niemiec zakłada się, że znanych jest tylko ok. 2% wszystkich zabytków archeologicznych; większość źródeł z czasów prahistorycznych kryje się pod powierzchnią ziemi i przy użyciu tradycyjnych metod z trudem daje się je rozpoznawać i interpretować. Tylko nieliczne zdradzają swe położenie pojedynczymi znaleziskami powierzchniowymi. Większość ciągle jest jeszcze odkrywana niespodzianie podczas prac budowlanych, a ponieważ odkryć takich zaplanować nie można, często są eksplorowane pośpiesznie i w sposób niepełny. Mogą też być w ogóle nie zgłaszane służbom konserwatorskim i pozostają niezauważone, ewentualnie z powodu braków personelu i środków w służbach ochrony zabytków archeologicznych, muszą zostać skazane na zniszczenie.

Skryte pod ziemią pozostałości zabytków ujawniają się poprzez wyorywane cząstki wypełniska o odmiennym zabarwieniu, które są widoczne jako wyróżniki glebowe na powierzchni pól ornych. Ujawniać się one mogą także poprzez wpływ, jaki wywierają na wzrost roślin (wyróżniki wegetacyjne), poprzez podmokłość terenu (wyróżniki wilgotnościowe) i poprzez różnice temperatur gruntu (wyróżniki śniegowe i szronowe) - te wszystkie ślady stwarzają obserwatorowi z powietrza dogodne warunki dla ustalenia położenia i kształtu zabytku.

Pod wodą ślady archeologiczne występują najczęściej w swej oryginalnej formie jedynie jako wraki statków, pozostałości portów, umocnień i osad. Dzięki temu ich interpretacja - w odróżnieniu od innych zabytków - jest ułatwiona, przynajmniej w sytuacjach, gdy pod wodą panuje widoczność wystarczająca dla prowadzenia obserwacji i wykonywania dokumentacji fotograficznej.

Archeologia Niedestrukcyjna | Fundacja Res Publica Multiethnica i Instytut Archeologii i Etnologii PAN
webmaster